Zaznacz stronę

Demokracja oddolna sterowana odgórnie

Prof. Mirosław Matyja. Portal Polityka Polska. 11 października 2018

Prof. Mirosław Matyja, politolog, ekonomista i historyk. Absolwent Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie i Uniwersytetu w Bazylei, w pierwszych zdaniach swojego artykułu pisze:  W Polsce zauważamy w ostatnich latach napięcie między dwoma rodzajami demokracji – parlamentarną i oddolną, przy czym mechanizmy i instrumenty demokracji parlamentarnej zajmują w nim pierwszoplanowe miejsce, a oddolnej jedynie pomocnicze i raczej symboliczne. Namiastkami instrumentów demokracji bezpośredniej w Polsce są głównie referenda ogólnokrajowe w najważniejszych sprawach ustrojowych, obywatelska inicjatywa ustawodawcza oraz różne rozwiązania na szczeblu lokalnym. Mimo ze dominacja aktualnie istniejącego systemu politycznego w kraju – demokracji parlamentarnej jest jednoznaczna, coraz częściej obserwujemy wzrastającą popularność instrumentów charakterystycznych dla demokracji bezpośredniej. czytaj całość

Zarys instytucji referendum jako formy demokracji bezpośredniej. Referendum ogólnokrajowe w Polsce.

Biuro analiz i dokumentacji. Kancelaria Senatu. Maj 2013.

Autorem dokumentu jest Robert Stawicki, Główny specjalista w Biurze Analiz i Dokumentacji Kancelarii Senatu. Przedstawia on w nim szereg informacji na temat referendum,  które jest klasyczną formą demokracji bezpośredniej, pośród takich jak weto ludowe czy inicjatywa ludowa. Opisuje także krótką historię referendów w Polsce, oraz podstawowe argumenty podnoszone publicznie za i przeciw tą instytucją. czytaj całość

Społeczne postrzeganie instytucji „recall ” i weta ludowego w warunkach polskich

Maciej Marmola, Uniwersytet Śląski w Katowicach, „Political Preferences” , No. 10/2015

We wstępie swojego artykułu autor pisze m.in. :
„Celem artykułu jest sprawdzenie społecznego odbioru wprowadzenia do polskiego porządku prawnego dwóch form demokracji bezpośredniej: możliwości obywatelskiego odwołania wszystkich organów przedstawicielskich obsadzonych w wyborach powszechnych oraz blokowania ustaw uchwalonych przez parlament. W obu przypadkach nie przedstawiono formalnej procedury recepcji tych instytucji do polskiego systemu prawnego, prosząc jedynie o ustosunkowanie się do samego faktu ich ew. wprowadzenia.” czytaj całość

Instytucje demokracji bezpośredniej w praktyce

(redakcja Olga Hałub Mariusz Jabłoński Mateusz Radajewski Uniwersytet Wrocławski 2016)

W słowie wstępnym tego zbioru prac czytamy:
Współcześnie przedstawicielska forma jest zasadniczą, jeżeli nie wyłączną formą sprawowania władzy w wielu państwach. Nie oznacza to jednak, że brak jest instytucji i towarzyszących im procedur, które identyfikować będziemy z instytucjami demokracji bezpośredniej, a więc takimi, których celem jest umożliwienie osobiście działającym obywatelom wyrażenia swojej woli (również w postaci przedłożenia konkretnej propozycji rozwiązań) w przedmiocie rozstrzygnięcia konkretnej sprawy publicznej. Najbardziej znaną instytucją demokracji bezpośredniej jest bez wątpienia referendum. Warto jednak pamiętać, że obok tej instytucji istnieje wiele innych procedur, które umożliwiają obywatelom partycypację w różnego rodzaju mechanizmach rządzenia lub współrządzenia państwem (wspólnotą). Prezentowana publikacja ma w założeniu przedstawić jak najszerszy wachlarz praktycznych rozwiązań istniejących w różnych państwach świata. Jej celem jest także wskazanie nowych procedur, które – być może – w niedalekiej przyszłości zrewolucjonizują (lub przewartościują) dotychczasowe sposoby wykorzystania klasycznych do tej pory instytucji (procedur) demokracji bezpośredniej.
Redaktorzy Wrocław, październik 2016 r czytaj całość

Czy referendum lokalne w sprawie odwołania organu samorządu terytorialnego przed upływem kadencji to efektywny instrument demokracji bezpośredniej?

Anna Maciąg Uniwersytet Wrocławski Interdyscyplinarne Studenckie Koło Rozwoju Administracji ISKR

Streszczenie: Celem niniejszego artykułu jest przedstawienie efektywności referendum lokalnego w sprawie odwołania organu samorządu terytorialnego jako instrumentu demokracji bezpośredniej. Na początku przedstawiona zostanie krótka historia tej instytucji. W następnej części mowa będzie o prawnych podstawach referendum lokalnego w Rzeczypospolitej Polskiej wraz z charakterystyką wybranych części ustawy z dnia 15 września 2000 r. o referendum lokalnym, po czym zanalizowane zostaną referenda lokalne w sprawie odwołania organu samorządu terytorialnego w kadencjach 2002–2006 i 2006–2010 ze szczególnym uwzględnieniem głosowań ważnych. W artykule poruszona została także kwestia planowej nowelizacji instytucji referendum lokalnego. czytaj całość 

Referenda w sprawie odwołania organu samorządu terytorialnego – doświadczenia lat 2010-2014

Rachwał Marcin Kwartalnik Naukowy OAP UW „e-Politikon”

Streszczenie: Referendum umożliwia mieszkańcom gmin, powiatów i województw odwoła-nie organów pochodzących z wyborów bezpośrednich. W latach 2010-2014 (VI kadencja samorządu terytorialnego) odbyło się 156 referendów odwoławczych, spośród których tylko 20 było ważnych. Analiza głosowań wskazuje, iż inicjatorzy najczęściej podawali następujące przyczyny, dla których organizowano referenda: brak współpracy między burmistrzem a radą, nieudolna polityka inwestycyjna i kadrowa władz, likwidacja szkół, podejmowanie niekompetentnych i niegospodarnych decyzji, nepotyzm, nadinterpretacja prawa, brak konsultacji społecznych  czytaj całość